logopedia31Program terapii logopedycznej

dla grupy IV

 

 

 

Termin realizacji: X/2019 – VI/2020

 

Cel ogólny: kształtowanie prawidłowej wymowy

Główne zadania:

  1. Usprawnianie narządów artykulacyjnych.
  2. Kształtowanie prawidłowych nawyków oddechowych.
  3. Doskonalenie słuchu fonematycznego.
  4. Wywołanie  i/albo utrwalenie prawidłowego brzmienia głosek: sz, ż, cz, dż.
  5. Automatyzacja prawidłowej wymowy.
  6. Wzbogacenie zasobu słownictwa.

Ewaluacja:     

Okresowe badanie efektów w miesiącach: styczniu, marcu, czerwcu.

 

Postępowanie logopedyczne:

 

I. Ćwiczenia wstępne

1.Ćwiczenia wstępne usprawniające narządy mowy:

  • wargi i policzki,
  • język,
  • podniebienie miękkie,
  • dolnej szczęki. 

2. Ćwiczenia oddechowe.

3. Ćwiczenia percepcji słuchowej.

 

II. Praca nad głoską

 

Głoski: [sz] [ż [cz] [dż]

 

Etap I

Ćwiczenia narządów mowy, przygotowujące do prawidłowej wymowy głosek [sz] [ż] [cz] [dż].

 

Ćwiczenia języka

  1. Wysuwanie szerokiego języka na zewnątrz jamy ustnej.
  2.   Żucie brzegów języka zębami trzonowymi, w celu rozciągania całej jego powierzchni.
  3.  Klaskanie językiem - naśladowanie odgłosu konia uderzającego kopytami o bruk.
  4.  Dotykanie czubkiem języka górnych zębów po stronie wewnętrznej, podczas szerokiego otwierania jamy ustnej - zabawa „Liczenie ząbków”.
  5. Oblizywanie językiem górnych zębów po wewnętrznej stronie przy zamkniętych, a następnie otwartych ustach - naśladowanie mycia zębów językiem.
  6. Przytrzymanie przez kilka sekund czubka języka na podniebieniu przy szeroko otwartych ustach - zabawa „Zaczarowany język”.
  7. Cofanie języka w głąb jamy ustnej, zaczynając od górnych zębów,
    a kończąc na podniebieniu miękkim - zabawa „Krasnoludek zagląda do gardła”.
  8. Zlizywanie czubkiem języka z podniebienia, np. kawałka rozmiękczonej czekolady lub gumy rozpuszczalnej.
  9. Ssanie czubkiem języka na podniebieniu małego pudrowego cukierka, musującej witaminy C, opłatka lub naśladowanie ssania pożywienia.
  10. Wydmuchiwanie powietrza przez język zwinięty w tzw. rynienkę boki języka przylegają do górnych dziąseł. Zjedzenie wcześniej miętowego cukierka sprzyja intensywniejszemu odczuciu przepływu powietrza przez środek języka.

 

Ćwiczenia warg

  1. Naśladowanie mlaskania.
  2. Śpiewanie znanych melodii na sylabach: la, lo, le, lu, ly.
  3. Cmokanie ustami naśladowanie posyłania całusków.
  4. Wysuwanie zaokrąglonych warg do przodu w kształcie ryjka świnki.
  5. Wydawanie odgłosów:

krowy - mu, mu,

kukułki - kuku, kuku,

sowy - hu, hu,

psa - hau, hau,

rybki - plum, plum,

pukania - puku, puku,

uderzania - buch, buch,

chodzenia - tupu, tupu.

  1. Wysuwanie warg do przodu, a następnie naprzemienne ich otwieranie
    i zamykanie - naśladowanie pyszczka rybki.
  2. Układanie warg w kształcie ryjka, a następnie ich rozsuwanie do uśmiechu.
  3. Przytrzymywanie wargami wkładki przedsionkowej zwanej też smoczkiem ortodontycznym podczas prób wyciągania go z ust.
  4. Gra na trąbce z szerokim ustnikiem, flecie, harmonijce ustnej.

Etap II – wywołania dźwięku

 

Wywołanie głosek sz, ż

  • unoszenie szerokiego języka za górne siekacze w okolice wałka dziąsłowego (bez dotykania)
  • układanie „ryjka”
  • dmuchanie na czubek szerokiego, uniesionego języka przy jednoczesnym ułożeniu warg w „ryjek” – imitowanie szumu drzew (przy spółgłosce sz) lub wichru (przy spółgłosce ż)

Wywoływanie głosek cz, dż

  • zaokrąglanie i wysuwanie do przodu warg
  • artykułowanie nieco przedłużonej przydziąsłowej spółgłoski t – imitowanie dźwięku jadącej lokomotywy (przy spółgłosce cz) lub uruchamianego samochodu (przy spółgłosce )

W przypadku ubezdźwięczniania spółgłosek ż i stosujemy ćwiczenia typowe dla mowy bezdźwięcznej.

 

Etap IV – utrwalania dźwięku

Utrwalenie zaburzonych głosek odbywa się  według schematu:

  1. Utrwalenie wywołanej głoski
  • Utrwalenie głoski w izolacji
  • Utrwalenie głoski w sylabach

 

  • 2.Połączenie wszystkich wywołanych głosek (nagłos) z samogłoskami otwartymi
    •  

      1. Utrwalenie głosek w wygłosie
      2. Utrwalenie głosek w śródgłosie
      3. Utrwalenie głosek w logotomach (kszta, psła, czło…)
      4. Utrwalenie głosek w wyrazach wyjściowych

       

      Etap V - Automatyzacja głosek

       

       

      Powtarzanie wyrazów z wywołanymi głoskami w nagłosie, w wygłosie

      i w śródgłosie

      1. Utrwalenie w zdaniach
      2. Teksty drukowane i wierszyki
      3. Mowa spontaniczna
      4. Opowiadanie treści historyjek obrazkowych

       

      Etap VI – ćwiczenia kinestezji artykulacyjnej

      Ćwiczenie kinestezji artykulacyjnej powinny pojawić się na końcu każdej terapii poprawnej wymowy. Jest to grupa ćwiczeń polegająca na wielokrotnym powtórzeniu danej artykulacji w celu wykształcenia czucia właściwego ułożenia narządów artykulacyjnych. Ćwiczenia te prowadzone są w celu automatyzacji
      i różnicowania pod względem ułożenia narządów artykulacyjnych w przypadku głosek opozycyjnych (sz-s, sz-ś, ż-z, ż-ź ...). Są to ćwiczenia autokontroli słuchowej. Ćwiczenia te są zalecane szczególnie w przypadku wad wymowy polegających na substytucji głosek. Ćwiczenia rozpoczynamy od wyrazów, przechodząc stopniowo do zdań.

       

      Przykłady ćwiczeń z głoską sz

      wyrazy: szelest, szosa, sztruksy, suszarka, listonosz, oszust, staruszek, Staszek, skrzydło, skrzyp

      zdania: Strapiony Staszek szedł szosą w starych sztruksach. Sergiusz szarpał szympansa podczas strasznego snu.

       

      Przykłady ćwiczeń z głoską ż

      wyrazy: żelazko, żywica, strażak, zboże, nosorożec, lekceważyć, żałosny

      zdania: W ZOO Jerzyk widział jeżozwierza i nosorożca. Zatrwożona Żaneta żałowała za grzechy.

       

      Przykłady ćwiczeń z głoską cz

      wyrazy: czarownica, czasopismo, znaczek, zrozpaczony, smycz, dziurkacz

      zdania: Czeską czekoladą częstowano Czesława. W czwartek kupiłam spinacz i znaczki.

       

      Przykłady ćwiczeń z głoską dż

      wyrazy: dżokej, dżdżysty, drożdże, dżinsy

      zdania: Dżokej w dżinsach zjeżdżał na zjeżdżalni. Dżek w dżungli jadł drożdżówkę.

       

       

       

      Opracowała: mgr Elżbieta Skórzewska