Watro wiedzieć - Motoryka duża i mała

images

Jeżeli Państwa dziecko jest mało sprawne ruchowo, jeżeli nie lubi zabaw i ćwiczeń „stoliczkowych”, to być może czas popracować nad motoryką dziecka – poprzez zabawę.

Mówiąc o „motoryce” mamy na myśli ogólną sprawność ruchową człowieka i jego zdolność do wykonywania wszelkich działalności związanych z ruchem.

 

motoryka

 

 

 Motoryką dużą nazywamy sprawność fizyczną całego ciała     (m.in. bieganie, skakanie, pokonywanie przeszkód, gra w         klasy, gra w piłkę, zabawy równoważne, w których ważna jest koordynacja wzrokowo-ruchowa, związane z rzutem,       celowaniem).

 

 

 

motoryka mała

 

 

 

 Motoryką małą nazywamy sprawność dłoni i palców (m.in.  rysowanie, lepienie z plasteliny, chwytanie przedmiotów,      rawiązywanie butów, zapinanie guzików, pisanie- rozwój  manualny, rozwój chwytu).

 

 

Rozwój motoryki jest bardzo istotny dla prawidłowego funkcjonowania dziecka. Jeśli przebiega bez zakłóceń jest doskonalą podstawą do nauki pisania i czytania, koncentracji, orientacji przestrzennej, koordynacji wzrokowo- ruchowej.

Motoryka nie jest dana nam z urodzeniem. Musimy ją wykształcać poprzez nieustanny, swobodny ruch i działania sterowane, dzięki którym poprawia się sprawność ruchowa ciała.

Aby prawidłowo stymulować rozwój ruchowy dziecka należy pamiętać, że zaczynamy od motoryki dużej, czyli rozwijania ogólnej sprawności ruchowej aby później przejść do rozwoju motoryki małej. Nie możemy zatem wymagać od dziecka, które nie potrafi przejść po wąskiej kładce lub złapać piłki, aby zgrabnym ruchem narysowało szlaczek lub napisało swoje imię.

 

Jak przebiega rozwój motoryczny dziecka?

Do 6 miesiąca życia dziecko powinno:

-unosić główkę do góry, chwytać przedmioty, przewracać się z pleców na bok, siedzieć podparte ręką,siadać trzymając palec osoby dorosłej, przekładać przedmioty z ręki do ręki, sięgać po nie.

Od 6 do 12 miesiąca życia powinno:

-siedzieć bez podparcia, wyjmować przedmioty z otworów, obracać piłką w siadzie, czworakować, wdrapywać się po schodach na górę, samodzielnie stać, podnosić przedmioty kciukiem i jednym z palców, wkładać i wrzucać przedmioty do pojemnika, uderzać przedmiotami o siebie.

Od 1 r. ż. do 2 lat:

-dziecko samodzielnie chodzi, na początku zauważalna jest niepewność , niezgrabność ruchów, wzmożone napięcie mięśniowe rąk i głowy, przykuca aby podnieść zabawkę, biega, podskakuje rozstawiając szeroko rączki, popycha i ciągnie przedmioty, wdrapuje się na meble, wchodzi po schodach dostawiając nogi, przytrzymując się poręczy lub ręki dorosłego, staje na jednej nodze przy niewielkiej pomocy, chodzi tyłem, bokiem, staje na palcach, wbiega na wzniesienia i zbiega z nich, posługuje się sztućcami, manipuluje przedmiotami, toczy piłkę, próbuje nią rzucić.

Od 2 r. ż. do 3 r. ż dziecko powinno:

-wchodzić po schodach, stawiać nogi naprzemiennie, omijać przeszkody, przenosić przedmioty, podejmować próby wykonywania czynności samoobsługowych, jednak potrzebuje pomocy, gdyż  jego ruchy są mało precyzyjne i jest niezręczne manualnie,

Od 3 do 4 r. ż. :

-kształtuje się koordynacja wzrokowo-ruchowa, poprawia się równowaga, dziecko sprawnie biega i skacze, wydłużają się kroki, sprawnie korzysta z narzędzi, doskonalą się precyzyjne ruchy dłoni

Od 4 do 5 r. ż:

-dziecko swobodnie biega, sprawnie wykonuje czynności samoobsługowe, łączy kilka czynności ruchowych, sprawnie porusza się po płaszczyźnie i po schodach, swobodnie podskakuje, łapie, rzuca, kopie, utrzymuje równowagę ciała.

 

 

Przykłady ćwiczeń motoryki dużej:

  • ćwiczenia wyprostne, mające na celu zachowanie i utrzymanie prawidłowej postawy ciała;
  • różne rodzaje zabaw rzutnych (piłka, ping- pong, badmington);
  • różne rodzaje zabaw skocznych (gra ze skakanką, gra "w klasy");
  • ćwiczenia na równoważni o wysokości zapewniającej pełne poczucie bezpieczeństwa;
  • zabawy rytmiczne polegające na wyrażaniu ruchem muzyki, zachęcanie do swobodnej ekspresji ruchowej;
  • udział w różnego rodzaju zawodach z partnerami o zbliżonych możliwościach ruchowych, z rozwijaniem właściwej motywacji i zapobieganiem negatywnym ocenom rówieśników;
  • chodzenie po kładce bez pomocy (na płaskiej przestrzeni położyć deskę-kładkę);
  • machanie kijem lub drewnianym kołkiem w celu trafienia nieruchomego przyrządu wiszącego na wysokości ramion;
  • chodzenie na obu rękach z trzymanymi w górze nogami dziecka;
  • przeciąganie liny trzymanej przez drugą osobę przy użyciu niewielkiej siły;
  • wykonywanie skoków, chodzenie nogami po wymyślonej drabinie;
  • przeskakiwanie przez powoli kołyszącą się linę,chodzenie z podwiniętymi palcami stóp;
  • ćwiczenia tułowia, skłony  i skręty w różnych kierunkach, przód, tył, w prawo, w lewo;
  • przejście po kładce z różnymi przedmiotami w ręku;
  • zabawy i ćwiczenia kształtujące orientację w schemacie ciała( Pokaż proszę, gdzie masz oczy, gdzie masz uszy a gdzie nos. Gdzie masz ręce, gdzie masz nogi, gdzie na głowie rośnie włos- mówimy coraz szybciej, dziecko wskazuje odpowiednio oczy, uszy...)
  • zwijanie palcami stóp (apaszek, kocyków);
  • zabawy na czworaka z pokonywaniem przeszkód;
  • zabawy z piłką- toczenie piłki po podłodze przez dwoje dzieci, strzelanie do bramki, podrzuty piłki do góry, chwyt rękami w leżeniu na podłodze, dmuchanie w parach na piłkę;

Przykłady ćwiczeń motoryki małej:

  • swobodne bazgranie na dużych arkuszach papieru, flamastrami, kredkami świecowymi, pastelami
  • nawlekanie koralików, przewlekanie sznurków, tasiemek, sznurowadeł przez różne rzeczy i otwory
  • wieszanie ubranek dla lalek na sznurku i przyczepianie ich klamerkami do bielizny
  • zamalowywanie dużych powierzchni farbami grubym pędzlem dziecko stoi (nie siedzi) przy stoliku odpowiedniej do jego wzrostu wysokości
  • zamalowywanie obrazków w książeczkach do malowania
  • kalkowanie obrazków
  • obrysowywanie szablonów
  • wciskanie w tablicę korkową pinezek- wyjmowanie ich
  • zbieranie drobnych elementów (pieniążki, ziarenka, guziczki- dwoma palcami kciukiem i wskazującym, zbieranie wyżej wymienionych przedmiotów pęsetą
  • cięcie po narysowanych liniach - prostych frędzelki, - falistych serwetki
  • wycinanie najpierw prostych, potem nieco bardziej skomplikowanych kształtów z papieru kolorowego
  • ugniatanie papierowych kul i rzucanie nimi do celu
  • wykonywanie drobnych ruchów palcami: spacerowanie palcami po stole, zabawa „idzie kominiarz po drabinie”, naśladowanie gry na pianinie, odtwarzanie rytmu padającego deszczu
  • modelowanie z plasteliny, modeliny, masy papierowej najpierw kuleczek, wałeczków; później form bardziej złożonych - zwierząt, postaci ludzkich, liter
  • stemplowanie i kolorowanie
  • wydzieranie z kolorowego papieru i naklejanie wydzieranki na papier
  • rysowanie w liniach wzorów literopodobnych i szlaczków
  • strząsanie wody z palców
  • zgniatanie kartki papieru jedną ręką w małą kulkę
  • zabawy pacynką
  • przyszywanie guzików
  • szycie prostymi ściegami
  • krążenia palcami, np. jednego palca wokół drugiego nieruchomego, wokół siebie obu palców
  • ćwiczenia dłoni- wymachy, krążenia, uderzenia, pocierania, otwierania, zamykania
  • ściskanie piłeczek
  • zwijanie palcami chusteczek, apaszek
  • rysowanie patykiem po ziemi
  • faliste ruchy ramion - zabawa w przylot i odlot bocianów
  • przy wolnym chodzie ruchy rąk jak podczas pływania żabką - zabawa w naukę pływania
  • zabawa w pociągi - ruch rąk naśladuje obroty kół
  • zabawa w pranie, rozwieszanie bielizny i prasowanie
  • zabawa w gotowanie obiadu - naśladowanie wałkowania ciasta, mieszania gęstej zupy, kręcenia kranem, ubijania piany
  • rysowanie szlaczków Dennisona
  • gry w pchełki, bierki, kręgle, bilard stołowy
  • rzucanie woreczków lub piłeczek - kto dalej
  • toczenie piłki do dołka
  • przerzucanie piłki średniej wielkości z ręki prawej do lewej i podrzucanie jej raz prawą, raz lewą ręką
  • podbijanie balonika wyłącznie palcami prawej i lewej ręki
  • wypuszczanie piłeczki tenisowej z ręki w dół i próby chwytania jej w locie, samymi palcami - zanim odbije się od podłogi
  • "rysowanie" palcami w powietrzu określonego przedmiotu
  • układanie z elementów geometrycznych postaci ludzkich, zwierząt, domków itp.