OPIEKA MERYTORYCZNA

 

ŚRODOWISKO EDUKACJI DALTOŃSKIEJ

 

FILARY :

 

• Samodzielność
• Współpraca
• Odpowiedzialność
• Refleksja

 

PODEJŚCIE DO DZIECKA

 

• Eksponowana jest podmiotowość dziecka bazująca na humanizmie i swobodzie działania
• w edukacji kierujemy się potrzebami, uzdolnieniami, potencjałem rozwojowym i zainteresowaniami dziecka,
• podejście nacechowane jest otwartością  na korzystanie z niezliczonych źródeł wiedzy, zdobywanie doświadczeń przez m.in. rozwiązywanie problemów i zadań,
• Stawiamy dziecku wyzwania na miarę jego możliwości co powoduje, że czuje się ono kompetentne, ma poczucie sprawstwa, gdyż samodzielnie potrafi wykonać różne czynności i działania
• Dziecko wdrażane jest do sztuki uczenia się samodzielnego i w grupie
• Jest zachęcane do zainteresowania się swoim działaniem i uczeniem w aspekcie planowania, wykonania i analizy efektów

 

NAUCZYCIEL

 

• tworzy atmosferę bezpieczeństwa, spokoju, porządku oraz radości.
• jest dostępny dla dziecka, aby w razie potrzeby je wspomóc lub zachęcić do działania.
• Organizuje uporządkowaną i harmonijną przestrzeń edukacyjną, które daje dziecku inspirację do spokojnej i bezpiecznej zabawy, nauki, pracy.
• jest przewodnikiem dzieci.

 

OTOCZENIE

• W najbliższym otoczeniu dziecka w przedszkolu znajdują się tzw. kąciki zabaw/centra edukacyjne, których  wyposażenie inspiruje dzieci do twórczego działania i wykonywania zadań
• Środki dydaktyczne są celowo dobrane, odpowiadają potrzebom i zainteresowaniom dzieci, korzystanie z nich wpływa na rozwój zdolności manualnych , sprawności fizycznej, umiejętności językowych, matematycznych, przyrodniczych, muzycznych, teatralnych itp.
• Materiały potrzebne do rozwijania zdolności i umiejętności dzieci, rozłożone są w miejscach, do których dzieci mają bezpośredni dostęp
• Przestrzeń jest tak zorganizowana, że umożliwia dzieciom tworzenie grup zabawowych, działanie w parach i indywidualne

 

 

 

PROCES CERTYFIKACJI W NASZYM PRZEDSZKOLU

 

Ubiegając się o certyfikat przedszkola daltońskiego podejmujemy kolejne działania:

 

Pierwsze szkolenie odbyło się w listopadzie 2013r. w Przedszkolu nr 16 w Ostrowcu Świętokrzyskim. Wzięły w nim udział Dyrektor przedszkola oraz  koordynator ds. edukacji daltońskiej. 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

W styczniu 2014 Rada Pedagogiczna odbyła szkolenie (I panel) prowadzone w naszym przedszkolu przez p.Katarzynę Dryjas – Prezes Stowarzyszenia Dalton Polska, Dyrektor Przedszkola nr 16 w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz p.Annę Wróbel- Dyrektor Przedszkola nr 31 w Warszawie.

 

 

 

 

 

 

W czerwcu 2014 roku podjęto uchwałę Rady Pedagogicznej w sprawie innowacji pedagogicznej, która w lipcu została zarejestrowana w KO pod nazwą

„Być samodzielnym, odpowiedzialnym i umieć współpracować to ważne zadanie- z pedagogiką Planu Daltońskiego tak się stanie!”

Wdrożenie założeń innowacji rozpoczęło się od 1 września2014r.

W październiku 2014r. członkowie Rady Pedagogicznej wzięli udział w wizycie studyjnej w Przedszkolu nr 31 w Warszawie oraz szkoleniu (II panel) prowadzonym przez Dyrektora placówki daltońskiej p.Anną Wróbel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

20 listopada 2014r. gościliśmy w naszym przedszkolu Roela Röhnera- Konsultanta do spraw międzynarodowych - Dalton International oraz Prezes Dalton Polska p. Katarzynę Dryjas.

W trakcie spotkania goście z uwagą analizowali stosowane w naszym przedszkolu rozwiązania organizacyjne i wprowadzone wizualizacje. Cenne sugestie i wymiana doświadczeń inspirują nas do dalszych działań

 

 

 

 

 

 

Wizyta łączyła się organizowaną przez WSH w Lesznie międzynarodową konferencją „Pedagogika planu daltońskiego w edukacji wczesnoszkolnej”, w której również wzięły udział nauczycielki naszej placówki.

 

http://www.telewizjaleszno.pl/files/3004/edukacja_daltonska_26.11.2014.mp4

 

 

 

 

22 listopada 2014 r. w Warszawie odbyła się konferencja połączona ze szkoleniem, w której wzięły udział Dyrektor przedszkola oraz Lider WDN. Szkolenie dotyczyło strategii i planowania pracy w oparciu o pedagogikę planu daltońskiego oraz nadzoru pedagogicznego w placówkach daltońskich.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 14 lutego 2015 roku Rada Padagogiczna naszej placówki wzięła udział w III panelu szkolenia z zakresu Pedagogiki Planu Daltońskiego prowadzonym przez p. dr Ewę Lewandowską-Doktora nauk humanistycznych, wykładowcę w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie w Instytucie Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji w Zakładzie Wczesnej Edukacji. Tym razem tematem rozważań była Refleksyjność w pracy nauczyciela placówki daltońskiej. Spoktanie odbyło się w ramach wizyty studyjnej w Przedszkolu nr 148 im. "Małi Europejczycy" w Poznaniu. Odwiedziny przedszkoli w Polsce są dla nas okazją do wymiany doświadczeń oraz pozwalają na konfrontację i analizę podejmowanych przez poszczególne zespoły działań. Jesienią spodziewamy się rewizyty koleżanek z Poznania. Dyskutowałyśmy m.in. o proponowanych w placówce poznańskiej rozwiązaniach organizacyjnych, a zdjęcia poniżej stanowią przykłady autorkiego podejścia tamtejszych nauczycielek do zadania.

 

" Paski osiągnięć dzieci "

 

 

                  

                             

        Słup ogłoszeniowy          Kalendarz imprez grupowych

 

 

 

 

W marcu 2015 p.Dyrektor wzięła udział, w trwającej tydzień, wizycie studyjnej w szkołach daltońskich w Holandii połączonej z cyklem szkoleń.

Odwiedziła łącznie 5 placówek daltońskich. W Holandii dzieci rozpoczynają edukację w szkole od następnego dnia po ukończeniu 4 lat.

 

Refleksja: Obserwacja działań i zachowań dzieci pozwala na wysunięcie wniosków, że samodzielność dzieci, przyzwolenie na podejmowanie przez nich inicjatyw i 

korzystanie z ich pomysłów powoduje autentyczne zaangażowanie uczniów w działania, sprawia, że zachowują się odpowiedzialnie, niweluje do minimum zachowania agresywne.

Nie zauważyłam ani jednego zachowania agresywnego pomiędzy dziećmi. Poniżej kilka zdjęć ukazujących codzienność w szkole daltońskiej

 

  Samodzielna nauka

 

 

 

 

 

Aktywność zabawowa

 

 

 

 

 

 

 Specjalnie przygotowane  dla nas MENU

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    Ułożony przez uczniów podstawowy słowniczek

 

 

 

 

 

 Przygotowania do projekcji filmu ukazującego realizację jednego z  projektów- uczniowie starszych klas z przedszkolakami

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

20 listopada 2015 ,w składzie: Renata Rangno, Ewa Rzeźnik i Małgorzata Lorenc ,wzięłyśmy udział w Międzynarodowej konferencji dla dyrektorów i koordynatorów placówek daltońskich "Edukacja planu dlatońskiego. Wiedza i praktyka" zorganizowanej w Łodzi. Program obejmował m.in. wizytę studyjną w Szkole Podstawowej ABIS, gdzie zaprezentowane zostało praktyczne  zastosowanie Planu Daltońskiego w szkole oraz w  seminarium w Instytucie Europejskim w ramach, którego zaprezentowano szereg wykładów np."Plan Daltoński XXI wieku" Roela Rohnera, czy "Edukacja poza klasą" dr Ewy Lewandowskiej. Szkolenie stało się okazją do wymiany cennych doświadczeń i nawiązania kolejnych kontaktów z placówkami dlatońskimi w Polsce. Wręczono również certyfikaty wszystkim placówkom, które w 2015 r. pozytywnie przeszły audyt. Koleżankom gratulujemy i mamy nadzieję, że wkrótce i my dołączymy do grona placówek daltońskich.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 W dniu 3 czerwca gościliśmy w naszym przedszkolu p.Katarzynę Dryjas - Prezes Polskiego Stowarzyszenia Dalton oraz p. Annę Wróbel - Prezes Polskiego Komitetu Światowej Organizacji Wychowania Przedszkolnego OMEP i członka Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Dalton. Celem wizyty było przeprowadznie audytu kończącego proces certyfikacji- ubiegania się o status przedszkola daltońskiego. Jesteśmy dumni, że audyt zakończył się pozytywnym wynikiem i nasze przedszkole już niebawem otrzyma certyfikat przedszkola daltońskiego. Oficjalne wręczenie certyfikatu nastąpi w listopadzie podczas międzynarodowej konferencji , a my już dzisiaj cieszymy się z sukcesu !!! Hurra!!!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 21 listopada 2016 roku Polskie Stowarzyszenie Dalton obchodziło 5 rocznicę założenia. Świętowanie miało miejsce w Poznaniu w trakcie międzynarodowej konferencji poświęconej edukacji daltońskiej. Dla nas był to także szczególny dzień - wręczono nam certyfikat potwierdzający, że nasze przedszkole może używać nazwy Przedszkole Daltońskie. Jesteśmy dumne z osiągnięcia i cieszymy się, że zostałyśmy przyjęte w poczet certyfikowanych placówek daltońskich, tym bardziej, że w Polsce póki cojest ich 24. :-) 

 

 

 

   

 

 

 

 

OPIS ZASAD INNOWACJI
„ Być samodzielnym, odpowiedzialnym i umieć współpracować to ważne zadanie - z pedagogiką Planu Daltońskiego tak się stanie ! "

 

Podstawa prawna: § 4 ust.3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki (Dz. U. z 2002 r. Nr 56, poz. 506; z późn. zm.)

 

WSTĘP

 

Od września 2014 roku w Przedszkolu Miejskim nr 20 „Baśniowa Kraina" w Lesznie planowane jest wprowadzenie w sferze organizacyjnej innowacji pedagogicznej pt. „ Być samodzielnym, odpowiedzialnym i umieć współpracować to ważne zadanie - z pedagogiką Planu Daltońskiego tak się stanie ! "
• Innowacja jest zaplanowana na okres od 1 września 2014 do 31 sierpnia 2016r. i będą nią objęte wszystkie grupy wiekowe w przedszkolu.

Podstawy prawne wprowadzanej innowacji:

• Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.);
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki (Dz. U. z 2002r. Nr 56, poz. 506, z późn. zm.).

,,Jeśli szanujemy dziecko

i podążamy za jego możliwościami

to może ono zrobić więcej,

niż od niego oczekujemy,

a wszystko co dziecko potrafi

- nauczycielowi zrobić nie wolno"
(Helen Parkhurst)

 

Plan daltoński, którego prekursorem była amerykańska nauczycielka Helen Parkhurst, polega na indywidualnej pracy dziecka, dostosowanej do jego potrzeb i możliwości. W swoim podejściu do edukacji dziecka podkreślała, że wolność i odpowiedzialność w zakresie działań podejmowanych przez dziecko są ze sobą spójne i nie funkcjonują oddzielnie. Uważała, że nie ma samodzielności bez szacunku dla różnic indywidualnych, nie ma współpracy bez poszanowania innych osób, z którymi współdziałamy lub musimy współdziałać. Według Helen Parkhurst warunkiem prawidłowego nauczania dziecka wolności, samodzielności i współpracy jest stworzenie im przez nauczyciela przyjaznego środowiska. Koncepcja ta zyskała popularność dzięki temu, że umożliwia dostosowanie nauki do tempa i rzeczywistych możliwości dziecka, rozwija umiejętność podejmowania decyzji, wyrabia poczucie odpowiedzialności za wykonanie podjętego zadania, ale przede wszystkim budzi inicjatywę i samodzielność dziecka, zarówno w działaniu, jak i myśleniu.

 

GŁÓWNE ZAŁOŻENIA I CELE INNOWACJI

Koncepcja edukacji daltońskiej oparte są na trzech założeniach:

•  nauka samodzielności,
•  nauka wolności,
•  nauka współpracy.

Samodzielność w planie daltońskim oznacza, ze dzieci same poszukują rozwiązań, sposobów rozwiązywania problemów i same wykonują zadania. Samodzielna praca bardzo dobrze działa na motywację, dzieci z chęcią podejmują działania wymagające ich aktywności. Samodzielność stanowi także ważny czynnik dydaktyczno - organizacyjny. Gdy dzieci pracują samodzielnie, mogą to robić na swoim własnym poziomie. Ponadto nauczyciel ma więcej czasu by pomóc tym dzieciom, które tej pomocy potrzebują. Chęć brania odpowiedzialności i podejmowania inicjatyw jest naturalną potrzebą dziecka i można ją zaobserwować w różnych grupach wiekowych, chociaż jest ściśle związana wiekiem oraz poziomem rozwoju intelektualnego dziecka.

Wolność – w przedszkolach preferowane jest w tym przypadku określenie: odpowiedzialność, ponieważ lepiej opisuje pedagogiczny cel. Dajemy dzieciom konieczną przestrzeń do rozwoju, oczywiście z uwzględnieniem indywidualnych predyspozycji każdego z wychowanków. Powierzamy zatem dzieciom odpowiedzialność za wyniki tego procesu oraz za sposób, w jaki ten końcowy wynik powstaje. Dzięki temu, akcent procesu dydaktycznego przesuwa się z wykonywania poleceń, niejednokrotnie bardzo czasochłonnych, w kierunku prawdziwego opanowania materiału. W procesie tym ważnym elementem jest kontrola.

Współpraca w koncepcji edukacji daltońskiej ma na celu rozwijanie umiejętności współpracy z każdym, a nie tylko z najbliższymi kolegami. Dzieci otrzymują propozycje zadań do wykonania w parach, wspólnie dokonują wyboru, co oznacza, ze musi między nimi dojść do komunikacji, która stanowi podstawę współpracy. Na tablicy zadań określa się, co tego dnia będą robić razem.

Celem wprowadzanej innowacji pedagogicznej w pracy z dziećmi jest:

•  swoboda w wykonywaniu działań,
•  kształtowanie w sobie poczucia odpowiedzialności za siebie i innych,
•  nabywanie umiejętności społecznych i podporządkowanie się ustalonym zasadom i regułom,
•  realizowanie działań we własnym tempie i czasie,
•  możliwość uczestniczenia przez dziecko jednocześnie w różnego rodzaju aktywnościach,
•  nawiązywanie więzi z najbliższym otoczeniem społecznym,
•  wdrażanie do ponoszenia konsekwencji za swoje czyny.

Plan daltoński doskonale przygotowuje dzieci do samodzielnej pracy w szkole i powoduje, że dzieci nawzajem motywują się do indywidualnej pracy, a przy tym nabywają kolejnych umiejętności nie tylko poznawczych, ale także uczą się współpracy ze sobą, pomagając sobie wzajemnie. Rozwija się też u dzieci motywacja wewnętrzna oraz umiejętność aktywnego słuchania.

 

OPIS DZIAŁAŃ:

 

Proces dydaktyczno-wychowawczy w edukacji daltońskiej oparty jest na wizualizacji. Znajdujące się w sali kolorowe zdjęcia-obrazy, piktogramy, pozwalają dzieciom lepiej zrozumieć i zapamiętać zasady funkcjonowania w grupie. Dziecko nie potrzebuje pomocy podczas porządkowania sali, układania zabawek czy książek. Kolorowe ilustracje to swego rodzaju instrukcje, które doskonale ułatwiają dziecku samodzielnie wykonać zadanie. Dzięki odpowiednio przygotowanym niestandardowym środkom dydaktycznym, organizacji przestrzeni, wydzieleniu miejsc do działań tematycznych i zgromadzeniu w nich odpowiednich materiałów dydaktycznych, dzieci mają ogromną szansę na swobodne podejmowanie samodzielnych działań.

W przedszkolu na pierwszym etapie wizualizacja obejmuje:

• Kolory dnia - każdy dzień tygodnia ma przypisany określony kolor: poniedziałek- czerwony, wtorek- niebieski, środa- pomarańczowy, czwartek- zielony, piątek- żółty; każdego ranka dzieci przesuwają suwak na określony kolor, symbolizujący aktualny dzień tygodnia.- obejmuje wszystkie grupy wiekowe
• Listę obecności - na przygotowanej tablicy obecności (znajdują się na niej zdjęcia lub imiona dzieci), dzieci zaraz po wejściu do sali, obok swojego zdjęcia/imienia , przyczepiają wybraną przez siebie „buźkę", adekwatną do swojego samopoczucia- obejmuje wszystkie grupy wiekowe
• Plan dnia- na zegarach zaznaczone są godziny, do których trwają poszczególne działania , pod nimi znajdują się piktogramy ukazujące rodzaje aktywności i przykłady zadań wykonywanych w danym przedziale czasowym. Z dziećmi planuje się działania, które wystąpią w danym dniu, od czasu do czasu umieszcza się tam również piktogram z niespodzianką. W trakcie realizacji zadań , wraz z upływem czasu dzieci zaznaczają, które z zadań jest realizowane i jednocześnie , co jeszcze przewiduje się do końca dnia. Takie działanie z założenia ma budzić w dziecku poczucie odpowiedzialności za realizację poszczególnych elementów- obejmuje wszystkie grupy wiekowe.
• Kalendarz urodzin - dzieci mają możliwość same kontrolować, kto jeszcze będzie obchodził urodzinki w najbliższym czasie, jednocześnie utrwalają pory roku i nazwy miesięcy- obejmuje wszystkie grupy wiekowe..
• Dyżury (tablice zadań porządkowych)- określa , kto pełni dyżur i jakie ma w związku z tym zadania do wykonania- obejmuje grupy od 4- latków.
• To potrafię – po osiągnięciu danej kompetencji, dziecko umieszcza swoje zdjęcie lub imię przy piktogramie symbolizującym daną umiejętność- obejmuje wszystkie grupy wiekowe.

W dalszej kolejności wizualizacja obejmuje:

• Tablice zadań – na nich dzieci posługując się kolorami dnia planują termin wykonania zadań, równocześnie oznaczają zaplanowane działania w indywidualnej tygodniowej karcie zadań. Liczba zadań do wykonania w tygodniu jest różna w zależności od wieku i możliwości dzieci - obejmuje grupy od 4- latków.
• Instrukcje czynnościowe – zwizualizowane etapy wykonania określonych zadań, z wykorzystaniem których dzieci podejmują samodzielnie aktywność- obejmuje wszystkie grupy wiekowe.
• Pracę w parach- współpraca w parach wymusza na dzieciach konieczność komunikowania się oraz podejmowania wspólnego działania, osiągania kompromisów, co wzmacnia stosunki między dziećmi. Za każdym razem dziecko tworzy parę z innym kolegą, koleżanką, bo wie, że można bawić się ze swoim przyjacielem, ale trzeba też nauczyć się współpracować z innymi, bez wykluczania kogokolwiek. Dzieci uczą się w ten sposób odpowiedzialności za powierzone zadania, porządek w sali oraz za inne dzieci, do czego właśnie zmierza edukacja daltońska- obejmuje grupy od 4- latków.
• Prawą rękę (może być również prawa i lewa ręka)- określenie lidera, do którego dzieci zwracają się w sytuacjach pracy metodą przeniesionej uwagi- obejmuje grupy od 4- latków.
• Zegar daltoński- pozwala na określanie czasu trwania danego działania- wyznaczone dziecko nastawia zegar- obejmuje grupy od 4- latków

Przewiduje się dodatkowe indywidualne propozycje nauczycieli w zakresie wizualizacji procesu.

Nauczyciele wdrażając poszczególne elementy pedagogiki planu daltońskiego przygotowują nowe pomoce dydaktyczne- m. in. instrukcje czynnościowe dbając o różnorodność wizualizacji form dziecięcej aktywności.

Stosowana innowacyjna metoda przeniesionej uwagi polega na wykorzystaniu kolorów do wizualizacji zachowania się dziecka w sytuacji zadaniowej:

• czerwony- oznacza, że teraz dziecko pracuje samodzielnie, zastanawia się nad rozwiązaniem zadania,
• pomarańczowy- oznacza, że teraz dziecko , jeżeli tego potrzebuje, może zwrócić się do lidera (prawej ręki) lub innego dziecka o pomoc 
• zielony- oznacza , że teraz dziecko może podejść do nauczyciela.

Po wdrożeniu wizualizacji poszczególnych elementów procesu edukacyjnego , na drodze obserwacji , analizy kart zadań i rozmów z dziećmi badane są efekty zastosowania innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych.

 

 

SPODZIEWANE EFEKTY:

Zakłada się, że dzieci objęte co najmniej dwuletnim oddziaływaniem wg pedagogiki planu daltońskiego osiągają samodzielność, są odpowiedzialne i świadome swoich kompetencji, potrafią współpracować z każdym dzieckiem, potrafią dokonywać samodzielnie wyborów, planować swoje działania i realizować je systematycznie.
Plan daltoński doskonale przygotowuje dzieci do samodzielnej pracy w szkole i powoduje, iż dzieci nawzajem motywują się do indywidualnej pracy, a przy tym nabywają kolejnych umiejętności nie tylko poznawczych, ale także uczą się współpracy ze sobą pomagając sobie wzajemnie.

 

EWALUACJA :

 

Uzyskanie certyfikatu placówki daltońskiej, który jest świadectwem stosowania rozwiązań organizacyjnych wpływających na osiągnięcie przez dzieci samodzielności, odpowiedzialności i umiejętności współpracy .

 

 

 

 

 

 

Wdrażanie rozwiązań bazujących na pedagogice planu daltońskiego w codziennej pracy polega na obdarzeniu dziecka zaufaniem i stopniowym uczeniu go podejmowania decyzji , a w konsekwencji rozwijaniu samodzielności, umiejętności współpracy i odpowiedzialnosci . Najważniejszymi partnerami w tym procesie są Rodzice, którzy wzmacniając wysiłki dziecka i umożliwiając samodzielne działania oraz odczuwanie konsekwencji podejmowanych wyborów i decyzji jednocześnie wpływają na kształtowanie odporności emocjonalnej i psychicznej swojego dziecka oraz uczą je dokonywania refleksji.

 

Jak realizujemy powyższe założenia?

 

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

 

Dziecko jest odpowiedzialne za:

• współtworzenie dobrej atmosfery w grupie m.in. podczas zabawy, pracy w zespołach, w parze, pełnienia dyżurów
• wybór zadań, kolejność, termin i sposób ich wykonania,
• staranność i efekt końcowy wykonanego zadania.
• poszanowanie materiałów, porządek w otoczeniu i odłożenie materiałów na wyznaczone miejsce po skończonym działaniu

JAK ROZWIJAMY ODPOWIEDZIALNOŚĆ U DZIECI?

• poprzez ustalenie i stosowanie zrozumiałych zasad obowiązujących w grupie, pełnienie dyżurów ,funkcji „prawej ręki”
• uczenie samodzielnego planowania pracy na tablicy zadań i wdrażanie do wykonania zaplanowanych zadań
• poprzez stwarzanie dzieciom sytuacji wymagających dokonania przez nie samodzielnych wyborów , szanowanie i zachowanie konsekwencji ich decyzji
• rozwijanie postawy refleksyjnej- próby dokonywania oceny zachowań , motywów postępowania
• wdrażanie dzieci do dbałości o powierzony materiał i uczenie porządkowania miejsca działania m.in. wykorzystanie różnych wizualizacji m.in. instrukcji czynnościowych, zegara daltońskiego, etykiet

 

REFLEKSJA

Dziecko

• próbuje argumentować swoje decyzje, dokonane wybory
• zastanawia się nad swoją pracą, opowiada  o tym, czego się nauczyło
• potrafi ocenić wykonanie zadania- dokonuje samokontroli, potrafi dostrzec błędy i je skorygować, określa emocje towarzyszące działaniu
• wykazuje swoje mocne i słabe strony, rozumie czym jest wsparcie, a czym wyręczanie w działaniu

JAK ROZWIJAMY UMIEJĘTNOŚĆ DOKONYWANIA

REFLEKSJI?

 

• zaznaczanie, ocenianie na tablicy „to już potrafię”, na pasku osiągnięć wyrobionych umiejętności i rozwiniętych kompetencji
• planowanie na tablicy zadań pracy tygodniowej
• analizowanie zachowań, rozpoznawanie i nazywanie emocji m. in. odczytywanie sygnałów niewerbalnych

WSPÓŁPRACA

Dziecko:

• szanuje zdanie, umiejętności i ograniczenia kolegów
• poszukując rozwiązań konsultuje się z innymi dziećmi- potrafi zaakceptować decyzję grupy
• jest cierpliwe, daje możliwość wypowiedzenia się wszystkim członkom zespołu
• jako członek zespołu z zaangażowaniem wypełnia ustalone i przydzielone zadania, szanuje pracę innych, nie przeszkadza
• pomaga innym, ale nie podaje gotowych rozwiązań

JAK ROZWIJAMY UMIEJĘTNOŚĆ WSPÓŁPRACY ?

• poprzez dawanie zadań do pracy w parach- przydzielenie partnera do wykonywania zadań w danym tygodniu
• uczenie dzieci udzielania wsparcia innym, udzielania pomocy bez wyręczania m.in. poprzez  ustalenie funkcji „dziecko ekspert”, werbalizowanie instrukcji
• uczenie zadawania pytań, rozwijanie aktywnego słuchania
• uczenie zdobywania informacji z różnych źródeł

 

SAMODZIELNOŚĆ

Dziecko:

• dostosowuje swoje zachowanie do przyjętych uzgodnień obowiązujących w przedszkolu, sprawnie wykonuje czynności samoobsługowe
• uczy się radzić sobie z napotkanym problemem, początkowo samodzielnie poszukuje rozwiązań, w razie potrzeby korzysta ze wsparcia
• jest aktywne- samodzielnie organizuje sobie miejsce zabawy, pracy, dobiera potrzebne materiały, prowadzi doświadczenia, działa w oparciu o instrukcje czynnościowe i inne wizualizacje
• poszukuje informacji i testuje różne metody dojścia do określonego celu

 

JAK ROZWIJAMY SAMODZIELNOŚĆ DZIECKA?

• poprzez wprowadzenie i wykorzystanie wizualizacji m.in.  dni w kolorach , tablicy obecności, planu dnia, tablicy dyżurów , zegara daltońskiego, pasków osiągnięć, instrukcji czynnościowych
• uczenie radzenia sobie z metodą „odroczonej uwagi”, danie czasu potrzebnego dziecku do wyuczenia czynności, wykonania zadania
• Szanujemy indywidualność dziecka , akceptujemy wiele rozwiązań problemów
• Organizujemy inspirującą do działania przestrzeń edukacyjną

 

 

 

 

 

 

 

 

„ Dawniej uczeń chodził do szkoły by

dostać to, co szkoła miała mu do

zaoferowania, w dzisiejszych czasach uczeń

chodzi do szkoły, aby zaspokoić

zdefiniowane potrzeby własnego rozwoju.”

 

 

HELEN PARKHURST

„WYKSZTAŁCENIE WEDŁUG PLANU DALTOŃSKIEGO”,

1922

 

Edukacja daltońska w przedszkolach.

Plan daltoński polega na metodzie indywidualnej pracy uczniów, a więc zrywa z tradycyjnym sztywnym klasowo lekcyjnym systemem nauczania.

Twórczynią tego systemu jest amerykańska nauczycielka Helena Parkhurst (1887-1957), która przedstawiła swą koncepcję w książce pt. „Wykształcenie wg planu daltońskiego”.

 

Myśl organizowania pracy indywidualnie zrodziła się u Parkhurst ok. 1905 roku, kiedy zaczynając swą karierę nauczycielską zmuszona była pracować z kilkoma klasami jednocześnie. Wtedy to właśnie wpadła na pomysł indywidualnej nauki każdego z uczniów. Poprosiła starszych uczniów, aby pomogli młodszym oraz przy ich pomocy przerobiła magazyn szkolny w klasę, w której każdy kąt przeznaczyła na inny przedmiot.

 

Parkhurst chciała, aby nauczanie masowe w klasie zastąpić samodzielnym uczeniem się dzieci w szkole, pozwolić dzieciom uczyć się we własnym tempie, pobudzić do współpracy, zastosować indywidualne sprawdzanie wyników pracy u każdego ucznia przez nauczyciela.

 

Plan daltoński zyskał popularność, dlatego, że umożliwiał dostosowanie tempa nauki do rzeczywistych możliwości ucznia, wdrażał dziecko do polegania na sobie, budził inicjatywę i samodzielność młodzieży zarówno w działaniu jak i myśleniu, wyrabiał poczucie odpowiedzialności za wykonanie podjętego zadania, zmuszał do poszukiwania najlepszych i najprostszych metod pracy.

Jak możemy zachęcić małe dzieci by przejęły inicjatywę? Jak możemy stymulować ich by odkrywały środowisko? Jednym z głównych powodów by przyprowadzać dzieci do przedszkola w tak wczesnym wieku jest możliwość spotykania się z rówieśnikami. Dla dzieci w tym okresie rozwoju ważne jest by czuły się wolne w podejmowaniu inicjatywy.

 

Nauczyciel może stymulować je przez dawanie impulsów oraz dawanie im konkretnych przykładów. Pestalozzi i Frobel mieli ogromny wpływ na okres przedszkolny. Interesującą rzeczą jest fakt, że w okolicy 1920r. przedszkola były częścią szkół publicznych większości stanów Ameryki.

W 1922 została opublikowana książka Helen Parkhurst pt. „ Wykształcenie wg planu Daltona”

Helen Parkhurst oparła swój plan Daltona na trzech głównych zasadach:

1. Nauka wolności

2. Nauka samodzielności

3. Nauka współpracy

 

My zamiast wolności preferujemy używanie odpowiedzialności, ponieważ to opisuje lepiej pedagogiczny cel. Dajemy dzieciom konieczną przestrzeń do rozwoju. Oczywiście z każdym dzieckiem może być inaczej.

Swoboda / Odpowiedzialność

Granice są potrzebne, ponieważ w szczególności małe dzieci potrzebują więcej treningu niż te starsze. Oczywiście jest różnica w sposobie, jakim dzieci radzą sobie z daną swobodą. Nauczyciele muszą to przemyśleć. Czasami zastanawiasz się czy ten system nie sprawił, że dzieci mają zbyt lekkie życie. Ogólnie mówiąc celem tego systemu jest nauczyć dzieci dobrze używać swobody i odpowiedzialności. Kiedy ćwiczenie staje się zbyt trudne dla konkretnego dziecka by mogłoby uporać się z nim sam, nauczyciel służy pomocą.

Powszechnie wiadomo, że wszystko, do czego dochodzimy sami jest łatwiejsze w zapamiętaniu niż większość lekcji prowadzonych przez nauczyciela. Nadmierne tłumaczenie powoduje utratę inicjatywy u dziecka.

By umożliwić organizację Daltona przejrzystą wizualizujemy proces.

Poczucie odpowiedzialności będzie stymulowane wtedy, gdy dzieci będą              mogły planować i ukończyć ich pracę z pewną administracją.

 

Wizualizujemy dni tygodnia.

 

Wizualizujemy program dnia:

Poprzez wizualizację programu z „dziennymi rytmicznymi kartami”, dzieci czują się odpowiedzialne za dzienny program i uczą się planować pracę. Dziecko samo będzie mogło pilnować porządku dnia, co w konsekwencji rozbudzi u dzieci poczucie odpowiedzialności.

Wystarczy, że dziecko spojrzy na ścianę, na której będzie zawieszony w obrazkach, z papierowym zegarem wskazującym czas rozpoczęcia danego zajęcia- plan. Dziecko samo będzie mogło pilnować porządku dnia - co w konsekwencji również rozbudzi w Nim poczucie odpowiedzialności.

Wizualizujemy „obowiązki domowe”

Uczniowie muszą nauczyć się być odpowiedzialni za klasę i za materiały. Zdjęcie lub/i imię dziecka, które ma dane zadanie możemy znaleźć pod obrazkiem przedstawiającym to zadanie.

Wizualizujemy zadania szkolne:

W grupach przedszkolnych Daltona używamy „tygodniowego przydziału zadań na tablicy.” Podczas porannego programu dzieci wybierają zadanie z „tablicy zadań”.

Nauczyciel wybiera kilka różnych zadań w każdym tygodniu, zadania te pochodzą z normalnego programu zadań wymaganych dla danego wieku.

Współpraca pomiędzy uczniami jest ważnym elementem edukacji Daltona.

W tym wieku jest to bardzo trudne, ale jest ważną umiejętnością, którą u dziecka powinno się rozwijać od najmłodszych lat. Praktyka oraz badania pokazują, że tłumaczenie przez rówieśnika jest czasami bardziej skuteczne niż polecenia nauczyciela. Jednakże to nie jest intencją edukacji daltońskiej, by tylko dziecko miało być pomocnikiem innych dzieci.

Współpraca, jako pedagogiczny czynnik jest możliwa w prawie każdej zabawie i dziedzinie nauczania.

Wizualizujemy współpracę.

Następnym krokiem w rozwijaniu umiejętności dzieci będzie wykonanie zadania w parach. Każdego tygodnia pary będą się zmieniać, co pozwoli dziecku na kontakt i lepsze poznanie kolegi / koleżanki. Dzieci mogą bawić się z przyjacielem / przyjaciółką, ale muszą nauczyć się również bawić z innymi bez wykluczania kogokolwiek.

Powszechnie mówi się, że poprzez dydaktyczną strukturę oraz pedagogiczny stosunek nauczycieli, każde przedszkole jest bardzo bliskie głównym zasadom Daltona. W Holandii, wartościowe elementy przedszkoli i ukierunkowanie na rozwój wpłynęło na edukację w szkołach podstawowych.

Od czasu integracji przedszkoli w szkołach podstawowych, liczba szkół Daltona wzrosła o ponad 350 na ten moment. Z wielką przyjemnością dałem ten wykład podczas OMEP konferencji we Wrześniu 2007r. i cieszę się bardzo z uczestnictwa w rozwoju wczesnoszkolnej edukacji w waszym kraju.

 

Roel Rohner

Konsultant do spraw międzynarodowych Dalton