Działania w naszym przedszkolu bazują na psychologicznej teorii inteligencji wielorakich oraz filarach pedagogiki planu daltońskiego.

 

Materiał dotyczący teorii inteligencji wielorakich opracowany w oparciu o książkę Kopik, Zatorskiej „Wielorakie podróże”.

 

Teoria Inteligencji Wielorakich

 

Twórca: Howard Gardner

 

 

 

 

Amerykański psycholog, neurolog, profesor Uniwersytetu Harvarda i Bostońskiego, doktor Honoris Causa.

 

 

 

 

 

Teoria Wielorakich Inteligencji stworzona została w 1983 roku i zrewolucjonizowała sposób myślenia o inteligencji i uczeniu.

Gardner wskazuje i udowadnia , że inteligencja jest dynamiczna i wielopłaszczyznowa, wykraczająca poza zdolności lingwistyczno-logiczne, które tradycyjnie testujemy i oceniamy w nauczaniu.

 

Główne założenia:

 

• Każdy człowiek posiada wszystkie rodzaje inteligencji, rozwinięte w różnym stopniu.
• Inteligencje tworzą profil niepowtarzalny dla innych.
• Profile te są dynamiczne i zmieniają się w trakcie rozwoju człowieka.
• Wszystkie inteligencje współpracują ze sobą w różnych konfiguracjach.
• Inteligencje można rozwijać poprzez różnorodne ćwiczenia.
• Inteligencje są potencjałami, które można aktywować (zmieniają się w trakcie działania)
• Wszystkie inteligencje są równoprawne.
• Każda z inteligencji charakteryzuje się własną specyfiką rozwoju, a przejawy poszczególnych inteligencji pojawiają się już na etapie dzieciństwa. Każdy człowiek jest wyjątkowy, może rozwijać nie tylko zdolności specjalne, ale także słabsze strony dzięki wykorzystywaniu mocnych stron.
• Inteligencje są potencjałami – przypuszczalnie neurologicznymi – które można aktywować w zależności od wartości występujących w danej kulturze, szansach dostępnych w danej kulturze oraz poszczególnych decyzjach podejmowanych przez poszczególne osoby oraz ich rodziny, nauczycieli oraz otoczenie. Gardner 1999r.

 

 

FILARY TEORII  HOWARDA GARDNERA

 

1.DIAGNOZA:

 

 

każde dziecko ma swój własny profil inteligencji (wachlarz).

 

 

2. INDYWIDUALIZACJA:

 

 

dobór ofert edukacyjnych tak, by każde dziecko uwzględniając jego profil inteligencji miało propozycję działania opowiadającą profilowi .

 

3. INSPIRUJĄCE ŚRODOWISKO EDUKACYJNE;

 

Materiały, środki dydaktyczne są uporządkowane , tworzą centra (krainy) , w których   podczas podejmowanej przez dziecko aktywności rozwijana jest określona inteligencja lub inteligencje zbliżone np. muzyczna i ruchowa– do rozwijania słabszych inteligencji wykorzystywana jest mocna poprzez propozycje ćwiczeń, zabaw, środków dydaktycznych, form aktywności

 

 

 

 

• językowa
• matematyczno – logiczna
• ruchowa
• wizualno – przestrzenna
• muzyczna
• przyrodnicza
• intrapersonalna (refleksyjna)
• interpersonalna

 

 

 

 

Inteligencja językowa

 

Charakterystyczne jest zainteresowanie światem słowa, mówionego i pisanego, umiejętność wypowiadania się i logicznego ujmowania zdarzeń; wrażliwość na rymy, znaczenie słów, dźwięki. Świat odbierany i rozumiany jest poprzez słowo.

 

Inteligencja językowa – sylwetka dziecka:

• lubi mówić, opowiadać i słuchać opowieści;
• jasno wypowiada się i spisuje swoje myśli
• używa bogatego słownictwa
• potrafi tworzyć opowiadania i oryginalne historie
• ma łatwość uczenia się języków obcych
• jest wrażliwe na rytmy, dźwięki
• ma dobrą pamięć słuchową
• chętnie i często zadaje pytania
• ma dobrą pamięć do imion, nazw
• zapamiętuje trudne słowa
• lubi recytować wiersze, łatwo zapamiętuje
• wcześnie podejmuje próby czytania.

Rozwijanie inteligencji językowej

• zgadywanki, gry słowne
• czytanie bajek
• śpiewanie, recytacja wierszy
• rozmowy z dzieckiem
• opowiadanie bajek przez dziecko
• kończenie rozpoczętych bajek, historyjek przez dziecko
• wymyślanie opowiadań
• wyrażanie zdania na dany temat
• zadawanie dziecku pytań

Inteligencja Matematyczno – Logiczna:

 

Charakterystyczne jest zainteresowanie światem przedmiotów, symboli liczbowych i operacji matematycznych. Świat odbierany i rozumiany jest poprzez liczby oraz ciągi zdarzeń.

 

Inteligencja matematyczno – logiczna , sylwetka dziecka:

• myśli logicznie
• lubi ustaloną kolejność i porządek rzeczy, precyzyjne instrukcje
• jest konkretne i dociekliwe
• lubi badać i zbierać informacje
• lubi gry logiczne, łamigłówki i zagadki
• umiejętnie szereguje, klasyfikuje i wnioskuje
• z łatwością dostrzega związki przyczynowo – skutkowe
• zadaje wiele pytań dotyczących otaczającego świata
• chętnie rozwiązuje problemy
• lubi przeliczać różne rzeczy, napotkane przedmioty
• klasyfikuje lub grupuje wg jakieś zasady czy cechy
• rozumie znaczenie symboli
• jest dokładne i zorganizowane

Rozwijanie inteligencji logiczno - matematycznej:

• zagadki pobudzające myślenie
• zadania matematyczne, gry liczbowe
• samodzielne rozwiązywanie problemów
• liczenie
• układnie historyjek obrazkowych
• wymyślanie, co by było gdyby …
• wspólne gotowanie, przygotowanie posiłków
• majsterkowanie
• wymyślanie zalet i wad, np. oglądania tv
• wyciąganie wniosków z bajek

Inteligencja ruchowa:

 

Charakterystyczna jest zdolność wykorzystywania własnego ciała, ukierunkowanego ruchu oraz sprawne posługiwanie się przedmiotami. Świat odbierany i rozumiany jest poprzez ruch i kontakt fizyczny.

 

Inteligencja ruchowa, sylwetka dziecka:

• lubi ćwiczenia fizyczne, zabawy ruchowe
• potrafi własnym ciałem wyrażać emocje
• łatwo się uczy różnych sprawności ruchowych
• przoduje wśród rówieśników w sportach
• ma dobre wyczucie odległości i przestrzeni
• jest uzdolnione manualnie sprawnie posługuje się przedmiotami
• ma dobrą koordynację ruchową
• wykorzystuje ruch w sposób celowy i świadomy
• posiada dobre wyczucie własnego ciała
• chętnie wykonuje różne prace ręczne
• w czasie rozmowy używają mowy ciała, gestykulują.

Rozwijanie inteligencji ruchowej:

• uprawianie sportu
• uczestnictwo w zajęciach artystycznych
• łączenie ruchu z nowymi wiadomościami
• zagadki ruchowe (kalambury)
• zabawy z przyborem do ćwiczeń
• nauka tańców
• wyrażanie swoich emocji za pomocą ruchu
• udział w przedstawieniach teatralnych

Inteligencja Wizualno – Przestrzenna:

 

Charakterystyczna jest zdolność do tworzenia w umyśle obrazów, relacji przestrzennych oraz wizualizacji. Świat odbierany i rozumiany jest poprzez obraz i formy przestrzenne.

 

Inteligencja wizualno – przestrzenna, sylwetka dziecka:

• ma zdolność dostrzegania szczegółów otaczającego świata
• jest wrażliwe na kształty, linie, przestrzeń, kolory
• „myśli obrazami’, ma pamięć obrazową
• lubi bawić się układankami, mapami, labiryntami
• lubi rysować, rzeźbić, wycinać, lepić, modelować,
• tworzyć przestrzenne formy
• ma dobrze rozwinięty zmysł dotyku
• łatwo odnajduje drogę w nowym miejscu
• szybko uczy się korzystać z map, diagramów, tabel
• rozumie schematy rysunkowe
• lubi rozkładać różne rzeczy na części i potrafi złożyć ją z powrotem
• lubi sprawdzać w jaki sposób cos działa
• chętnie słucha czytanego tekstu, gdy jest on ilustrowany

Rozwijanie inteligencji wizualno - przestrzennej

• wykonywanie prac plastycznych
• poznanie różnych technik plastycznych
• sklejanie modeli
• układnie puzzli, kloców
• lepienie z plasteliny
• oglądanie ilustracji
• wypowiadanie się na temat wycieczek, wypraw

Inteligencja muzyczna:

 

Charakterystyczna jest łatwość percepcji i tworzenia muzyki, muzykalność, dostrzeganie i rozumienie struktury utworów muzycznych . Świat odbierany i rozumiany jest poprzez dźwięki, rytm, melodie i kompozycję.

 

Inteligencja muzyczna, sylwetka dziecka:

• łączy muzykę z emocjami i własnym nastrojem
• ma poczucie rytmu i z łatwością zapamiętuje rytmy i rymy
• lubi śpiewać
• chętnie uczy się przy muzyce
• „zamienia” w muzykę wszystko co robi
• jest wrażliwe na wszelkie dźwięki
• ma dobry słuch muzyczny
• lubi słuchać muzyki
• ma swoje ulubione piosenki, melodie, utwory
• nuci, mruczy, podśpiewuje podczas zabawy
• samodzielnie komponuje melodie
• próbuje grać na instrumentach muzycznych
• lubi wydobywać dźwięki z przedmiotów „niemuzycznych”

 

Rozwijanie inteligencji muzycznej

• łączenie z muzyką wszystko, co tylko się da
• wyróżnianie i nazywanie dźwięków z otoczenia (podczas spaceru)
• prezentowanie swoich umiejętności przed szerszą publicznością
• zamienianie w piosenki wiadomości do zapamiętywania
• wymyślanie rymowanek i piosenek
• słuchanie różnorodnej muzyki

 

 

Inteligencja przyrodnicza:

 

Charakterystyczna jest duża wrażliwość, zdolność dostrzegania wzorców w naturze, rozpoznawania i kategoryzowania przedmiotów oraz świata fauny i flory. Świat odbierany jest poprzez naturalne środowisko i otoczenie.

 

Inteligencja przyrodnicza - sylwetka dziecka:

• Jest ciekawe świata
• „rozumie” świat roślin i zwierząt
• Lubi przebywać na świeżym powietrzu
• Lubi samodzielnie eksperymentować, doświadczać
• Pasjonuje się ekologią
• Klasyfikuje przedmioty w hierarchie
• Dostrzega zależności i wzorce w przyrodzie
• Obserwuje, rozpoznaje i kategoryzuje świat roślin i zwierząt
• Fascynuje go otaczający świat
• Kolekcjonuje okazy przyrodnicze
• Zbiera albumy, obrazki czy książki o tematyce przyrodniczej
• Są zainteresowane zjawiskami przyrodniczymi, fizycznymi, chemicznymi
• dobrze opiekują się zwierzątkiem czy roślinką
• Mają własny „ogródek” w doniczce.

 

Rozwijanie inteligencji przyrodniczej:

• prowadzenie hodowli roślin (obserwacja)
• wykonywanie doświadczeń
• spacery i wycieczki
• oglądanie programów przyrodniczych
  
• posiadanie własnego zwierzątka
  
• odwiedzanie ogrodów zoologicznych, wystaw przyrodniczych itp.. 

 

Inteligencja intrapersonalna:

 

 

Charakterystyczna jest wysoka samoświadomość, zdolność do refleksji nad sobą, własnym zachowaniem i postępowaniem, motywacją i emocjami, tworzenie adekwatnego obrazu siebie i poszukiwanie odpowiedzi na trudne pytania. Świat postrzegany jest przez pryzmat własnej osoby.

 

Inteligencja intrapersonalna -sylwetka dziecka:

• lubi pracować samodzielnie
• zna i wykorzystuje swoje mocne strony
• buduje wewnętrzną motywację
• poszukuje odpowiedzi na „trudne” pytania
• samodzielnie wyznacza i jasno precyzuje cele własne
• chętnie przebywa samo, wykonuje wtedy ulubione zajęcia
• jest zaradne, niezależne
• umie wyrazić swoje uczucia
• lubi decydować o sobie

 

Rozwijanie inteligencji intrapersonalnej:

• samodzielne wybieranie nowych zadań
• samodzielne planowanie swojej pracy
• gry i zabawy powinny być specjalnie dla niego zindywidualizowane
• wyznaczenie własnego miejsca pracy
• wypowiadanie swoich opinii
• uwrażliwienie na potrzeby innych poprzez dobór tekstów literackich

 

Inteligencja Interpersonalna:

 

Charakterystyczna jest zdolność do wchodzenia w interakcje z innymi, rozumienia innych ludzi, współodczuwania oraz umiejętność komunikowania się, negocjowania i wypracowywania kompromisów. Świat postrzegany jest poprzez pryzmat drugiego człowieka.

 

Inteligencja interpersonalna-sylwetka dziecka:

• lubi i potrafi pracować w grupie
• łatwo nawiązuje kontakty społeczne
• ma zdolności przywódcze
• jest komunikatywne
• potrafi słuchać innych
• zachowuje asertywność przy konfrontacji
• jest lubiane przez rówieśników
• dba o dobre relacje z innymi osobami
• patrzy na świat oczyma drugiego człowieka
• wczuwa się w sytuacje i problemy innych
• potrafi rozwiązywać konflikty

Rozwijanie inteligencji interpersonalnej:

• zabawy w większym gronie
• uczenie się dzieci od siebie nawzajem
• oglądanie ilustracji, książek połączone z rozmową na temat uczuć i myśli przedstawionych osób 
• powierzenie obowiązków i zadań do wykonania

W naszym przedszkolu bazując na teorii inteligencji wielorakich oraz założeniach koncepcji pracy bazującej na pedagogice planu daltońskiego, dbanie o wszechstronny rozwój dziecka uwzględniający jego indywidualne predyspozycje i możliwości, znajduje odzwierciedlenie w codziennej pracy z dziećmi poprzez:

 

ü 

bazowanie na budowaniu kompetencji dziecka (samodzielności -w tym poczuciu sprawstwa, rozwijaniu umiejętności współpracy, pobudzaniu do refleksji , uczeniu podejmowania decyzji i w konsekwencji odpowiedzialności)

ü  pobudzanie dzieci do różnych aktywności- każdego dnia stymulowane są wszystkie rodzaje aktywności

ü  stosowanie różnych strategii, metod i form pracy,

ü  wizualizacji procesu

ü  modyfikację przestrzeni edukacyjnej zgodnie z potrzebami i zainteresowaniami dziecka oraz angażowanie do tych działań Rodziców

stopniowe oddawanie inicjatywy dzieciom- planowanie działań, wykonanie, samokontrola (samoocena)